Sociaal dankzij de schrijftolk

Hé, dat is eigenlijk wel heel handig! Die gedachte schoot door mijn hoofd toen ik begin dit jaar voor het eerst kennismaakte met een schrijftolk tijdens een bijeenkomst van Hoezo Anders, een organisatie waar ik vrijwilligerswerk voor doe. Vóór die tijd wist ik wel dat er zoiets bestond, maar ik had nooit zo nagedacht over hoe het míj zou kunnen helpen. Waarom heb ik dit nooit eerder gedaan, vroeg ik me vervolgens af. En: waarom zou ik er niet mee beginnen? Ik vond het een geweldige uitvinding en zag best een hoop mogelijkheden voor mezelf.

Een kleine internetzoektocht en wat e-mails verder en hop: ik kon aan de slag met de privétolkuren. Daar ging al een hele wereld voor me open: mijn slechthorendheid heeft me altijd vrij onzeker gemaakt wat sociale situaties betreft. Nu ben ik iemand die ook heel graag alleen is, maar een mens kan veranderen – en ik begon echt wat meer sociale contacten te missen. Dankzij de privétolkvoorziening kan ik andere boekenwurmen én auteurs ontmoeten tijdens boekenevenementen. Oftewel: ik kan mijn boekendromen laten uitkomen en dat voelt echt heel erg goed. Ik aarzel niet meer om me aan te melden voor een event omdat ik weet dat ik een schrijftolk kan inzetten. De stap naar sociaal zijn is veel kleiner geworden én gemakkelijker te zetten.

De microfoon van soloapparatuur kan wel eens haperen, geen ideale situatie.

Het duurde iets langer om ook met het UWV te regelen dat ik een schrijftolk mocht gebruiken tijdens de colleges van de lerarenopleiding Nederlands. Voorheen gebruikte ik daar soloapparatuur voor. Op zich werkt dat prima, maar vaak mis ik dan toch nog de vragen die gesteld worden, de discussies die ontstaan en de input tijdens groepsopdrachten: tel daarbij op dat zo’n microfoontje best wel eens kan haperen en het is geen ideale situatie. Reden genoeg om eens een poging te wagen met zo’n schrijftolk in de klas!

Inmiddels is dit het tweede schooljaar dat ik een schrijftolk gebruik tijdens de colleges en het bevalt me erg goed!

Inmiddels is dit het tweede schooljaar dat ik een schrijftolk gebruik tijdens de colleges en het bevalt me erg goed. Niet alleen zijn het steeds tolken geweest met wie ik het prima kan vinden en met wie het heel gezellig is om tussendoor even te kletsen, ik kan nu ook veel meer meedoen in de klassensituatie. Het opletten is makkerlijker geworden omdat ik kan lezen wat er gezegd wordt in plaats van actief te moeten luisteren, wat ook vaak vermoeiend was. Tijdens groepswerk kan ik inhaken op wat er gezegd wordt én versta ik ook echt alle input. De vragen van medestudenten pik ik op en daardoor leer ik weer veel meer. Presentaties zijn gemakkelijker te volgen en ik hoef niets meer te missen van grapjes en wat er speelt in de groep. Ik kan veel meer meedoen, voel me veel meer een student en dat is echt heel erg fijn.

Nog meer voordelen

Maar er zijn nog meer voordelen. Dingen die lastig zijn om te verstaan, zoals taalkundige begrippen, begrijp ik veel beter omdat ik het kan teruglezen. Over teruglezen gesproken: de tolkteksten die ik op verzoek toegestuurd krijg, helpen heel goed bij de tentamenvoorbereiding en zijn ideaal om terug te lezen voor bijvoorbeeld de criteria van een opdracht. En dan heb ik het nog niet gehad over het feit dat de tolk het ook geen probleem vindt om de tekst op het digibord te typen: zo wordt niet alleen mijn gehoorbeperking maar ook mijn slechtziendheid gecompenseerd.

Een leuke ontdekking die ik heb gedaan sinds ik gebruik maak van een schrijftolk, is dat ik hierdoor mijn eigen gehoor beter kan leren kennen. Zo pik ik nog verrassend veel op van wat er gezegd wordt zonder dat ik de soloapparatuur gebruik en dat is heel fijn. Bovendien is het extra leuk om een tolk te hebben die een beetje verstand heeft van het onderwerp van de colleges: dat zorgt ook weer voor een klik én voor duidelijkere informatie.

Een schrijftolk op stage

In de toekomst wil ik misschien gaan proberen een schrijftolk in te zetten op mijn stage, als ik daadwerkelijk zelf les moet geven. De kleine dingetjes die nu nog lastig zijn in zo’n klassensituatie, bijvoorbeeld gemompel oppikken en schakelen tussen leerlingen, kunnen daar misschien gemakkelijker door worden. Op die manier kan een schrijftolk ervoor zorgen dat ik niet alleen een betere student, maar ook een betere dócent kan worden. Het fijnste vind ik echter dat de tolk ervoor zorgt dat ik veel socialer ben geworden en ook veel meer durf: ik leer ook inschatten in welke sociale situaties ik wel en niet een tolk zou kunnen inschakelen en dat geeft me weer meer zelfvertrouwen. In het begin is het even wennen en moet je even wijs worden uit de gang van zaken, maar dan brengt het je echt heel veel goeds!

Vivian van Leeuwen (22) is docent Nederlands in opleiding. Ze is doof als gevolg van een chronische ziekte en gebruikt in privé- en onderwijssituaties een schrijftolk. Naast haar studie houdt ze zich vooral bezig met bloggen, schrijven en lezen. Meer informatie: www.viviansvocabulaire.nl en www.thebookreview.nl
 

foto: Vivian van Leeuwen