'Zonder tolkinzet is de kans om sociaal geïsoleerd te raken in het onderwijs, vrij groot'

Sara Kwekkeboom is slechthorend, HBO student en vrijwilliger bij een jongerenorganisatie voor slechthorenden. Zij vertelde over haar ervaringen tijdens het symposium: 'Communicatie, een bestaansvoorwaarde!' op 12 april in het Museum voor Communicatie.

Sara Kwekkeboom

Lessen

Tijdens haar studie is ze altijd aanwezig bij alle lessen, evenals de tolk die haar als een schaduw volgt. 'Docenten en studenten herkennen mij haast niet zonder tolk. De tolk zorgt ervoor dat ik behalve de lesstof ook weet wat er om mij heen gebeurt, dus waar mensen het over hebben in de pauzes. Wie met wie een groepje vormt en waarom de deur van het lokaal opeens open gaat, bijvoorbeeld omdat iemand zijn jas zoekt.' De tolk geeft haar kennis over deze vormen van communicatie en dat helpt haar om beter in contact te komen met anderen en vrienden te maken. 

Energie

'Zonder tolkinzet is de kans om sociaal geïsoleerd te raken in het onderwijs, vrij groot.' Sara vindt zelf dat ze van geluk mag spreken dat ze al snel doorhad wat de meerwaarde van een (schrijf)tolk in de les is. ‘Naast dat ik de lesstof beter doorkrijg, ben ik veel minder moe. Na vier, vijf of acht uur les op een dag heb ik nog wat energie over en kan ik naast mijn huiswerk ook vrijwilligerswerk doen en mijn sociale contacten bijhouden.’ Maar ondanks het bijna afronden van haar studie, vreest ze voor haar toekomst.

Solliciteren

 ‘Om een stage te kunnen vinden heb ik veel sollicitatiebrieven gestuurd naar verschillende instellingen. Ik heb soms letterlijk op schrift teruggekregen dat men mij niet kan aannemen, omdat ik slechthorend ben. Werkgevers vinden het te moeilijk om mensen met iets extra’s, zoals ik, aan te nemen. En dat terwijl de overheid erop hamert dat iedereen moet kunnen werken naar vermogen, op eigen benen moet kunnen staan. Ik zou het graag willen, maar als iemand mij bij voorbaat niet aanneemt, kan ik niet eens bewijzen dat ik het kan!’ 

Begrijpen

De afwijzingen zorgen er bij Sara voor dat ze beter wil zijn dan anderen en zodoende de meeste tijd van haar leven bezig is om informatie te vergaren. ‘Ik praat dan niet alleen over zaken die je uit boeken kunt leren. Ik wil mensen leren begrijpen. Begrijpen waarom ze reageren zoals ze reageren en welke manieren van praten mensen gebruiken in combinatie met hun houding. Het is een tijd- en energierovende bezigheid waar horenden niet eens bij na hoeven te denken. Zij leren dat van jongs af aan, zonder nadenken.’ 

Vrijwilliger

Al jaren is ze een actieve vrijwilliger op het gebied van belangenbehartiging: ‘Omdat ik het belangrijk vind dat doven en slechthorenden worden gezien als mensen die je serieus moet nemen.’ Ze heeft slechthorende jongeren vanuit heel Europa en daarbuiten ontmoet en ideeën uitgewisseld hoe het leven makkelijker en beter kan worden voor mensen met iets extra’s. ‘Het is zeker iets waar ik ook in de toekomst mee bezig zal blijven: informatie delen, in werkgroepen zitten en contact zoeken met mensen, waarvan ik denk dat zij misschien wel wat kunnen betekenen.’

Gelijkwaardigheid

Ondanks dat er al veel hulpmiddelen zijn om te kunnen meedraaien in deze samenleving meent Sara dat er ook een verandering in denken moet komen om als een gelijkwaardig persoon gezien te worden. ‘Het is iets waar velen voor mij al voor hebben gevochten en velen met mij op dit moment. Ja ik, en velen met mij, heb hulpmiddelen zoals tolken nodig om volwaardig mee te draaien in de samenleving. We zouden trots moeten zijn op zoveel diversiteit in onze samenleving en dat volledig moeten aanmoedigen!’