‘Het scheelde mij bakken met energie’

Marjan (47 jaar, ernstig slechthorend) werkt als zelfstandig kindercoach. Met haar camperbusje reist ze het hele land door om dove en slechthorende kinderen te coachen en haar ervaringen te delen. Tijdens haar opleiding tot kindercoach zette zij voor het eerst een gebarentolk in: ‘dat scheelde mij echt bakken met energie!’ 

We hebben afgesproken op een parkeerplaats bij de La Place in Zoetermeer. Als ik aankom zie ik het retro camperbusje van Marjan al staan. Binnen is het een vrolijke bedoening. Kleurige lampjes, slingers en twee kopjes dampende thee komen me tegemoet. Marjan vertelt: In dit busje vinden vaak de coaching gesprekken met de kinderen plaats. Even weg uit de eigen omgeving. En ook makkelijk omdat ik overal naartoe kan komen op deze manier.’

Marjan vertelt me over haar slechthorendheid: ‘Tot mijn derde jaar heb ik niets gehoord. Mijn ouders wisten niet dat ik niks hoorde, al merkten ze wel wat aan mij. Na meerdere audiologische testen bleek dat ik een flink gehoorverlies had in beide oren. Ik kreeg hoortoestellen. Ik ben toen naar een school voor slechthorende kinderen gegaan. Daar deden we helemaal niks met gebaren. Met een flinke dosis assertiviteit en solo-apparatuur heb ik een MBO en HBO opleiding gevolgd. Ik moest constant assertief zijn: “Wat zei je?” Ook moest ik ervoor zorgen dat de solo bij de spreker was. Het was ontzettend vermoeiend en aan het einde van de dag was ik helemaal op.’

Een slechthorende collega zette schrijftolken in, dat scheelde zo enorm! Vanaf dat moment ben ik ook tolken gaan inzetten.

Na het behalen van haar diploma’s heeft Marjan diverse banen in de kinderopvang gehad. ‘Op een gegeven moment liep ik binnen het werk steeds meer tegen de feiten aan. Ik was zo hard bezig met ‘verstaan’ dat al mijn energie daarin ging zitten. Ik ontwikkelde mijzelf steeds minder. Uiteindelijk heb ik de hulp van Werkpad ingeschakeld. Toevallig hadden ze daar een vacature. Bij Werkpad heb ik mijn eerste tolkervaring opgedaan. Een slechthorende collega zette schrijftolken in, dat scheelde zo enorm! Vanaf dat moment ben ik ook tolken gaan inzetten.’

Gaandeweg merkte Marjan dat ze meer feeling had met gebarentolken. ‘Ik ben ze toen steeds vaker gaan inzetten. Dat was soms lastig omdat ik nog niet gebaarvaardig genoeg was. Maar nu zet ik eigenlijk alleen nog maar NmG (Nederlands ondersteund met gebaren) tolken in.’

Een tijdje geleden besloot ze dat ze haar ervaringen door wilde geven aan kinderen. Marjan startte met de post-HBO-opleiding tot kindercoach. Deze keer mét tolk. ‘Het grote verschil was dat ik er veel meer op kon vertrouwen dat ik alles meekreeg. Met solo-apparatuur verstond ik vaak het antwoord wel, maar de vragen vanuit de groep hoorde ik niet. Ik moest veel meer een beroep doen op mijn medestudenten en vragen of ze iets wilde herhalen. Ik miste stukken en dat vulde ik zelf in. Met tolk kon ik veel meer achterover leunen. Het geeft rust en vertrouwen.’

Natuurlijk kijken mensen even als je binnenkomt met je tolk. Maar al gauw zijn ze gewend en doet iedereen weer zijn z’n eigen ding.

Op de vraag hoe mensen reageren antwoord Marjan: ‘Natuurlijk kijken mensen even als je binnenkomt met je tolk. Maar al gauw zijn ze gewend en doet iedereen weer zijn z’n eigen ding. De één reageert er soepeler op dan de ander. Bijvoorbeeld: ‘Als ik te snel ga dan moet je het zeggen hoor’. Of: ‘Hoe werkt dat dan? Moet ik langzamer praten?’ Vaak went het snel.’

Tegenwoordig werkt Marjan als pedagogisch begeleider bij de Nederlandse Stichting voor het Dove en Slechthorende Kind. Daarnaast heeft ze een eigen bedrijf als Kindercoach. ‘Ik ben begonnen vanuit de gedachte dat steeds meer dove en slechthorende kinderen het passend onderwijs ingaan. Er wordt behoorlijk wat van hen gevraagd. Ik heb een rugzak met ervaring en geef dit graag door.

Ik ondersteun de kinderen als er bijvoorbeeld sprake is van onzekerheid, niet lekker in je vel zitten of piekeren. Het mooie is dat binnen mijn begeleiding toegang tot communicatie geen issue is: ik pas mij aan, aan de taal van het kind: gesproken, NmG of NGT.’

Ik gun het de kinderen zó dat zij al op jonge leeftijd weten wat zij nodig hebben om goed mee te komen. 

Vaak ligt de hulpvraag op het gebied van toegankelijke communicatie. Samen kijken we wat ze hier aan kunnen doen. We hebben het ook over tolkinzet. Ik vind het belangrijk dat kinderen weten dat dit mogelijk is. Ik gun het de kinderen zó dat zij al op jonge leeftijd weten wat zij nodig hebben om goed mee te komen. Het geeft zoveel rust en energie!’

Tolkinzet in het onderwijs wordt vergoed vanuit de tolkvoorziening voor onderwijssituaties. Deze voorziening kun je aanvragen bij het UWV. Heb je vragen? Neem contact met ons op voor persoonlijk advies.